Over programma APV
Het zijn roerige tijden in de geestelijke gezondheidszorg en andere sectoren waar veel GZ-psychologen en specialisten werken, met personeelstekorten, een grote zorgvraag, nieuwe wetten en technologische trends. Om cliënten zo goed mogelijk te kunnen blijven helpen, moeten hulpverleners makkelijker kunnen inspelen op dit soort veranderingen. Dat betekent onder andere: flexibelere psychologische vervolgopleidingen. Wat dat inhoudt? Dat bepalen alle betrokkenen samen: via het programma Adaptieve Psychologische Vervolgopleidingen.
Waarom APV?
De (geestelijke) gezondheidszorg staat voor grote maatschappelijke uitdagingen. De vraag naar psychologische zorg neemt toe, zorgvragen veranderen en tegelijkertijd staat de toegankelijkheid, beschikbaarheid en organiseerbaarheid van zorg onder druk. Ook in landelijke ontwikkelingen, zoals het Integraal Zorgakkoord en het Bestuurlijk Akkoord GGZ, wordt het belang benadrukt van toekomstbestendige, toegankelijke en goed organiseerbare zorg.
Om ook in de toekomst kwalitatief goede psychologische zorg te kunnen blijven bieden, is het belangrijk dat professionals goed worden opgeleid en dat het opleidingslandschap aansluit bij maatschappelijke ontwikkelingen en de praktijk van zorgverlening. Binnen het huidige opleidingslandschap voor psychologische vervolgopleidingen worden verschillende knelpunten ervaren, waaronder een langdurige en weinig voorspelbare route richting vervolgopleidingen en verdere professionele ontwikkeling. Daarnaast spelen vraagstukken rond de samenhang tussen opleidingsfasen en opleidingsroutes, zowel inhoudelijk als in de organisatie van opleiden en doorstroom. Ook bestaan vraagstukken rond regionale samenwerking, kwaliteit van opleiden en de verdere professionalisering van opleiders en begeleiders.
Vanuit deze opgave is in 2020 het programma Adaptieve Psychologische Vervolgopleidingen (APV) gestart. Het programma heeft als doel het opleidingslandschap voor psychologische vervolgopleidingen toekomstbestendiger, samenhangender en beter organiseerbaar te maken, zodat professionals goed worden voorbereid op de praktijk en psychologische zorg ook in de toekomst toegankelijk en van hoge kwaliteit blijft.
Binnen APV wordt gewerkt aan:
- betere aansluiting tussen wetenschap, opleiding en praktijk;
- meer samenhang in opleidingsroutes, doorlopende leerlijnen en aansluiting tussen opleidingsfasen;
- versterking van regionale samenwerking;
- professionalisering van opleiden en begeleiden;
- versterking van kwaliteit en samenwerking in opleiden;
- ontwikkeling van passende opleidings- en samenwerkingsstructuren.
Daarmee beoogt APV bij te dragen aan kwalitatief goede, toegankelijke en toekomstbestendige psychologische zorg.
APV fase 1 en 2
Het programma Adaptieve Psychologische Vervolgopleidingen (APV) is uitgevoerd in twee fasen in opdracht van de Opleidingsraad van de FGzPt:
APV fase 1: 2020–2021
APV fase 2: 2022–2024
In beide fasen is gewerkt met projectgroepen en werkgroepen met brede vertegenwoordiging vanuit het opleidings- en werkveld. Daarnaast hebben consultatie- en feedbackrondes plaatsgevonden met betrokken partijen. Opbrengsten uit deze consultaties zijn meegenomen in de verdere uitwerking en bestuurlijke afstemming van de adviezen.
Het programma APV is uitgevoerd met ondersteuning van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
Fase 1 (2020–2021): verkennen en koers bepalen
In fase 1 zijn knelpunten in het opleidingslandschap voor psychologische vervolgopleidingen verkend en zijn uitgangspunten en besluitpunten geformuleerd voor verdere ontwikkeling van het opleidingslandschap.
Daarbij is onder andere gewerkt aan:
- doorlopende leerlijnen van bachelor tot en met specialistische vervolgopleiding;
- een betere aansluiting tussen universitaire master en GZ-opleiding, met aandacht voor directe doorstroom;
- bevorderen van breed opleiden in verschillende zorgcontexten en levensfasen, onder meer door samenwerking in regionale samenwerkingsverbanden;
- diversiteit, inclusiviteit en cliëntparticipatie in de opleiding;
- professionalisering van opleiders;
De vastgestelde uitkomsten van fase 1 vormden het uitgangspunt voor de opdracht aan fase 2.
Fase 2 (2022–2024): concretiseren en voorbereiden implementatie
In fase 2 zijn de uitkomsten van fase 1 verder ontwikkeld en geconcretiseerd. De focus lag op het uitwerken van gekozen oplossingsrichtingen en het voorbereiden van implementatie in de praktijk.
In deze fase is onder andere gewerkt aan:
- de verdere uitwerking van de directe aansluiting tussen master en GZ-opleiding;
- de verdere uitwerking van een selectieve GZ-master;
- bevorderen van breed opleiden in verschillende zorgcontexten via regionale samenwerkingsverbanden;
- doorlopende leerlijnen van bachelor tot en met specialistische vervolgopleiding;
- passende opleidings- en toetsstructuren;
- professionalisering van opleiden en begeleiden;
- en implementatieplannen voor verdere invoering.
De adviezen uit fase 2 vormen de basis voor de huidige implementatiefase.
Meer achtergrondinformatie en documenten uit fase 1 en fase 2 zijn terug te vinden in het menu onder ‘Adviezen’ en ‘Achtergrond’.
Implementatiefase APV
De implementatiefase van APV is gestart in 2025. In deze fase worden de adviezen uit APV fase 1 en 2 verder uitgewerkt en stapsgewijs vertaald naar de praktijk van opleiden.
De implementatie richt zich onder andere op de verdere ontwikkeling en invoering van:
- regionale samenwerkingsverbanden (RSV’s);
- selectieve GZ-masters;
- directe aansluiting op de GZ-opleiding;
- doorlopende opleidingsroutes en passende opleidings- en toetsstructuren;
- uniforme afspraken over samenwerking, governance en verantwoordelijkheidsverdeling tussen betrokken partijen in het opleidingslandschap.
De implementatie van het nieuwe opleidingslandschap is gericht op een gefaseerde overgang over meerdere jaren. Daarbij is aandacht voor zorgvuldige implementatie, monitoring en aansluiting op de praktijk van opleiden en zorgverlening. Niet alle onderdelen kunnen gelijktijdig worden ingevoerd; sommige onderdelen vragen nadere uitwerking in samenwerking met betrokken partijen.
De implementatie vindt plaats in afstemming met partijen uit het opleidings- en zorgveld. Via deze website worden actuele ontwikkelingen, Q&A’s en relevante documenten gedeeld. Nieuwe inzichten en ontwikkelingen worden waar nodig verwerkt in verdere uitwerking van de implementatie.
Actuele vragen over de implementatie zijn terug te vinden in de Q&A implementatie APV.
Werkwijze Implementatiecoalitie
Wat is de werkwijze van de implementatiecoalitie APV?
De implementatiecoalitie APV fungeert als een overleg- en afstemmingsplatform waarin de voortgang van de implementatie wordt gevolgd en besproken.
De implementatiecoalitie komt periodiek bijeen. Tijdens deze bijeenkomsten worden ontwikkelingen gedeeld, knelpunten besproken en wordt gewerkt aan samenhang tussen de verschillende onderdelen van de implementatie.
Voor de inhoudelijke uitwerking van specifieke thema’s wordt gewerkt met subcommissies. In deze subcommissies werken leden van de implementatiecoalitie, samen met andere relevante partijen, concrete vraagstukken verder uit.
De subcommissies bereiden voorstellen en uitwerkingen voor in afstemming met de partijen die voor het onderwerp verantwoordelijk zijn. Zij hebben geen zelfstandig besluitvormend mandaat. Besluitvorming vindt plaats bij de daarvoor aangewezen gremia.
De resultaten van de subcommissies worden teruggekoppeld in de implementatiecoalitie, waar deze op hoofdlijnen worden besproken. Zo wordt geborgd dat er samenhang blijft tussen de verschillende trajecten en dat partijen goed op elkaar afgestemd blijven.
De implementatiecoalitie bewaakt daarmee de voortgang en samenhang van de implementatie, zonder zelf als besluitvormend orgaan op te treden. De inhoudelijke uitwerking en besluitvorming blijven belegd bij de betrokken partijen en gremia.
Samenstelling Implementatiecoalitie
Wie zitten er in de implementatiecoalitie APV?
De implementatiecoalitie APV bestaat uit vertegenwoordigers van betrokken veldpartijen binnen het opleidingslandschap. De implementatiecoalitie staat onder voorzitterschap van een onafhankelijke voorzitter en wordt ondersteund door de secretaris en adjunct-secretaris van de Opleidingsraad.
De samenstelling is bewust breed, zodat verschillende perspectieven uit het veld vertegenwoordigd zijn en er in samenhang naar de implementatie kan worden gekeken. Daarmee draagt de coalitie bij aan afstemming tussen partijen die ieder vanuit hun eigen rol betrokken zijn bij de uitvoering van de APV-adviezen.
De leden nemen deel namens hun organisatie of achterban en brengen actief hun perspectief in. Van leden wordt verwacht dat zij signalen en ontwikkelingen vanuit hun achterban inbrengen en andersom hun achterban informeren over de voortgang van de implementatie. Op die manier vormt de coalitie een plek waar verschillende perspectieven samenkomen en met elkaar worden verbonden.
Samenstelling implementatiecoalitie APV:
Naam | Vertegenwoordigt |
Agneta Fischer | Onafhankelijke voorzitter |
Marcel van Aken | vLOGO |
Nathan Bachrach | HCO-GZ |
Jos Egger | HCO KP_PT in samenwerking met KNP |
Evelyn Kroesbergen | DSW |
Rudolf Ponds | Beroepsverenigingen (NIP, NVO, NVP) |
Ingrid Wigard | LPO |
Wencke de Wildt | De Nederlandse ggz |
Gabe van der Zee | Directeurenoverleg (toehoorder) |
Valerie Hoogendoorn | Secretaris |
Merel Visser | Adjunct-secretaris |